W Polsce kierowca może mieć mniej niż 0,2 promila alkoholu we krwi, czyli mniej niż 0,1 mg w 1 dm³ wydychanego powietrza. Od 0,2 promila zaczyna się stan po użyciu alkoholu i prowadzenie samochodu jest wykroczeniem. Powyżej 0,5 promila jest stan nietrzeźwości i prowadzenie to już przestępstwo. Poniżej wyjaśniamy oba progi, kary, które za nie grożą, i to, czego żadna tabela nie powie: czy Ty konkretnie możesz dziś prowadzić.
Dwa progi: stan po użyciu alkoholu i stan nietrzeźwości
Progi określa art. 46 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a Kodeks karny powtarza definicję stanu nietrzeźwości w art. 115 § 16. Każdy próg ma dwie wartości: jedną dla badania krwi, drugą dla alkomatu, który mierzy wydychane powietrze.
| Stan | Krew | Wydychane powietrze | Co grozi kierowcy samochodu |
|---|---|---|---|
| Trzeźwość w rozumieniu prawa | poniżej 0,2 ‰ | poniżej 0,1 mg/dm³ | nic |
| Stan po użyciu alkoholu | od 0,2 ‰ do 0,5 ‰ | od 0,1 do 0,25 mg/dm³ | wykroczenie, art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń |
| Stan nietrzeźwości | powyżej 0,5 ‰ | powyżej 0,25 mg/dm³ | przestępstwo, art. 178a § 1 Kodeksu karnego |
Ustawa mówi o zawartości alkoholu, która „wynosi lub prowadzi do” danego stężenia. Liczy się więc także alkohol, który w chwili jazdy jest jeszcze w żołądku i dopiero się wchłania, a nie tylko ten, który już jest we krwi.
Polska należy do najsurowszych krajów w Europie: 0,2 ‰ obowiązuje też w Szwecji, Norwegii i Estonii, a zero tolerancji mają tylko Czechy, Węgry, Słowacja i Rumunia. W większości Europy limit wynosi 0,5 ‰. Pełne zestawienie jest w naszym przeglądzie limitów alkoholu w Europie i USA (po angielsku). W Polsce nie ma osobnego, niższego limitu dla młodych kierowców: 0,2 ‰ obowiązuje każdego.
Krew a wydychane powietrze: ile to promili?
Alkomat podaje wynik w miligramach alkoholu na decymetr sześcienny (litr) wydychanego powietrza, a nie w promilach. Ustawa przyjmuje, że 0,1 mg/dm³ odpowiada 0,2 ‰, a 0,25 mg/dm³ odpowiada 0,5 ‰. W przybliżeniu wynik w mg/dm³ pomnożony przez dwa daje promile. Jeśli policyjny alkomat pokaże 0,30 mg/dm³, jest to stan nietrzeźwości, tak samo jak 0,6 ‰ we krwi.
Ile to w napojach? Według wzoru Widmarka mężczyzna ważący 75 kg osiąga szczytowo 0,2 ‰ po wypiciu około 10 g czystego alkoholu, a kobieta ważąca 60 kg już po około 7 g. Półlitrowe piwo o mocy 5% zawiera prawie 20 g. To nie jest wskazówka, ile można wypić przed jazdą: te liczby pokazują tylko, jak niewiele potrzeba, żeby przekroczyć próg.
Stan po użyciu alkoholu: wykroczenie z art. 87 kw
Kto prowadzi pojazd mechaniczny w stanie po użyciu alkoholu, odpowiada z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń:
- areszt (od 5 do 30 dni) albo grzywna nie niższa niż 2500 zł; górna granica grzywny za to wykroczenie wynosi 30 000 zł,
- obowiązkowy zakaz prowadzenia pojazdów (art. 87 § 3) na okres od 6 miesięcy do 3 lat; na jego poczet zalicza się czas, przez który prawo jazdy było zatrzymane.
Policjant zatrzymuje prawo jazdy za pokwitowaniem już przy uzasadnionym podejrzeniu, że kierowca jest w stanie po użyciu alkoholu albo w stanie nietrzeźwości (art. 135 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Wracasz więc do domu bez dokumentu, zanim sprawa w ogóle trafi do sądu.
Stan nietrzeźwości: przestępstwo z art. 178a kk
Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości to przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Konsekwencje są dużo poważniejsze:
- kara do 3 lat pozbawienia wolności; zgodnie z art. 37a kk sąd może zamiast niej orzec ograniczenie wolności albo grzywnę, zwłaszcza gdy orzeka jednocześnie środek karny,
- obowiązkowy zakaz prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata (art. 42 § 2 kk), a maksymalnie na 15 lat (art. 43 § 1 kk),
- świadczenie pieniężne co najmniej 5000 zł na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (art. 43a § 2 kk),
- przepadek samochodu: sąd może go orzec przy każdym skazaniu z art. 178a, a gdy kierowca miał co najmniej 1,5 ‰ we krwi albo 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu, orzeka go co do zasady obowiązkowo (art. 44b § 1 i § 1a kk). Jeśli auto nie było wyłączną własnością sprawcy, na przykład jest współwłasnością albo jest w leasingu, sąd zamiast przepadku orzeka nawiązkę od 5000 do 500 000 zł (art. 44b § 5 i 6),
- wpis do Krajowego Rejestru Karnego, bo to wyrok za przestępstwo.
Recydywa i jazda mimo zakazu
Kto był już prawomocnie skazany za jazdę w stanie nietrzeźwości albo prowadzi po alkoholu w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, odpowiada z art. 178a § 4 kk: od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Świadczenie pieniężne wynosi wtedy co najmniej 10 000 zł (art. 43a § 3), a za jazdę mimo zakazu sąd co do zasady orzeka dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych (art. 42 § 3).
Wypadek po alkoholu
Gdy nietrzeźwy kierowca spowoduje wypadek, sąd wymierza karę za wypadek w granicach zwiększonych o połowę (art. 178 § 1 kk), a przy ciężkim uszczerbku na zdrowiu albo śmierci innej osoby kara nie może być niższa niż odpowiednio 3 i 5 lat (art. 178 § 1a kk).
Rower i inne pojazdy niemechaniczne
Rower nie jest pojazdem mechanicznym, więc jazda nim po alkoholu nie jest przestępstwem, ale nadal jest wykroczeniem. Za jazdę rowerem w stanie nietrzeźwości grozi areszt albo grzywna od 2500 zł (art. 87 § 1a kw), a w stanie po użyciu alkoholu areszt albo grzywna od 1000 zł (art. 87 § 2 kw). Sąd może też zakazać prowadzenia takich pojazdów.
Alkohol następnego dnia
Progi nie zależą od pory dnia. Rano obowiązuje tak samo 0,2 ‰, a policja przeprowadza badania trzeźwości również w porannych godzinach dojazdów do pracy. Organizm usuwa średnio około 0,10–0,15 promila na godzinę i nie przyspieszą tego kawa, prysznic ani jedzenie. Po wieczorze z kilkoma piwami alkohol może być we krwi jeszcze rano, nawet gdy czujesz się zupełnie dobrze. Więcej o tym, jak długo alkohol utrzymuje się we krwi, piszemy w artykule Po ilu godzinach schodzi alkohol?.
Kiedy mogę prowadzić po alkoholu?
To pytanie wpisuje w wyszukiwarkę mnóstwo osób, a my celowo na nie nie odpowiadamy. Możemy podać, gdzie leży granica i jak szybko organizm usuwa alkohol. Nie możemy natomiast wyliczyć, że akurat Ty jesteś już poniżej 0,2 ‰: taki wynik opierałby się na oszacowaniu, które nie wie, ile naprawdę wypiłeś lub wypiłaś, co jadłeś lub jadłaś ani jak Twój organizm działa tego dnia. Godzina „od której wolno jechać” wygląda na precyzyjną, a nie jest.
Dlatego nasz kalkulator promili pokazuje tylko szacowany poziom teraz i szacowany czas do 0,0 ‰. Jedyną miarą tego, co jest we krwi, jest badanie alkomatem. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, zostaw samochód.
Najczęściej zadawane pytania
Ile promili można mieć w Polsce, prowadząc samochód?
Czym różni się stan po użyciu alkoholu od stanu nietrzeźwości?
Jaka jest kara za jazdę w stanie po użyciu alkoholu?
Jaka jest kara za jazdę w stanie nietrzeźwości?
Ile to jest 0,25 mg/dm³ w promilach?
Kiedy mogę prowadzić po alkoholu?
Kontroluj promile na bieżąco
Łatwiej wiedzieć, na czym stoisz, jeśli liczysz już w trakcie wieczoru. Mypromille zapisuje wypite napoje i na bieżąco szacuje poziom alkoholu we krwi, a z alkomatem Bluetooth pokazuje też rzeczywisty pomiar.
Aplikacja jest dostępna na iPhone’a, na Androida i w przeglądarce.
Źródła (teksty jednolite, stan na listopad 2026): ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, art. 46 (Dz.U. 2023 poz. 2151), Kodeks karny, art. 37a, 42, 43, 43a, 44b, 115 § 16, 178 i 178a (Dz.U. 2026 poz. 1342), Kodeks wykroczeń, art. 19, 24, 29 i 87 (Dz.U. 2026 poz. 1372), Prawo o ruchu drogowym, art. 135 (Dz.U. 2024 poz. 1251). To informacja ogólna, a nie porada prawna.